Dermatoskopia

dermatoskopiaDermatoskopia

Czym jest dermatoskopia?

Dermatoskopia jest badaniem skóry przy wykorzystaniu specjalnego urządzenia optycznego pozwalającego na ocenę podejrzanych barwnikowych zmian skórnych (na przykład niepokojących znamion), dzięki czemu możliwe jest określenie z dużym prawdopodobieństwem ich łagodnego lub złośliwego charakteru.

Dzięki temu badający lekarz może stwierdzić, czy daną zmianą nie należy się w ogóle przejmować, czy może ją obserwować, czy są wskazania do jej jak najszybszego usunięcia. Jest to metoda badania charakteryzująca się wysoką wiarygodnością, a przy tym całkowitą bezbolesnością i bezpieczeństwem, co jest związane z jej nieinwazyjnym charakterem.

Jak wygląda dermatoskop?

Dermatoskop jest urządzeniem optycznym wyposażonym w zestaw specjalnych soczewek powiększających. Jego działanie możnaby więc porównać do działania bardzo specjalistycznej lupy, dzięki której można uzyskać dziesięciokrotne, a nawet do dwudziestokrotnego powiększenia (w zależności od mocy urządzenia).

Ponadto, wyposażony jest we własne źródło światła, co umożliwia dokładną ocenę cech samej podejrzanej zmiany barwnikowej, rozmieszczenia w niej barwnika, cech świadczących o intensywności podziałów komórkowych, unaczynienia zmiany i wielu innych cech, dzięki którym można ocenić charakter znamienia.

Ponadto, w dzisiejszych czasach, bardzo często aparaty dermatoskopowe są wyposażone w specjalne przystawki umożliwiające podłączenie do smartfonu czy też komputera, dzięki czemu lekarz posiada możliwość wykonywania dokumentacji fotograficznej o wysokiej jakości, i gromadzenia jej na nośnikach cyfrowych (twarde dyski, karty pamięci, pamięć smartfona, nośniki przenośne). Jest to bardzo pomocne udogodnienie, gdyż daje możliwość wiarygodnej kontroli zmian, porównania dynamiki ewolucji znamion, co jest niejednokrotnie bardzo istotne w ocenie potencjalnego ryzyka zezłośliwienia zmiany.

Jak przebiega badanie?

Badanie dermatoskopowe jest badaniem całkowicie bezinwazyjnym, nie wymaga żadnej interwencji chirurgicznej i przebiega bez naruszenia ciągłości powłok. Na początku lekarz przeprowadzający badanie zwilża skórę, celem tak zwanej immersji. Jest to zjawisko polegające na zwiększeniu rozdzielczości obrazu uzyskiwanego przy zastosowaniu urządzenia optycznego (na przykład mikroskopu, czy też właśnie dermatoskopu). Następnie dermatoskop przykładany jest do badanej okolicy i lekarz dokonuje oceny zmiany.

Ocena jest dokonywana według określonego wzorca. Podstawowy schemat obejmuje pięć podstawowych wzorów, do których należą linie, pseudopodia, koła, grudki i kropki. Łączą się one ze sobą w różne kombinacje i siatki, które są charakterystyczne dla danego rodzaju zmiany barwnikowej, naczyń krwionośnych. Mogą one również świadczyć o wysokiej intensywności podziałów komórkowych.

Kolejnym bardzo istotnym parametrem ocenianym w trakcie badania dermatoskopowego jest zabarwienie ocenianej zmiany. Spektrum kolorystyczne ocenianych zmian jest bardzo szerokie, od białego, poprzez odcienie błękitu, żółci, czerwieni, brązu, aż po czerń. Istotna jest też równomierność rozprowadzenia barwnika.

Poszczególne skórne zmiany barwnikowe posiadają pewne spektrum charakterystycznych wzorców oraz zabarwień. Należy podkreślić, że nie są to cechy tak zwane „zerojedynkowe” i czasem jednoznaczne rozpoznanie jest trudne, co najczęściej wiąże się z koniecznością usunięcia zmiany i weryfikacji jej charakteru w badaniu histopatologicznym.

W czasie badania dermatoskopowego ocenia się również tak zwane cechy ABCDE.

A – Asymetry. Cecha ta służy do oceny całościowego kształtu zmiany. Im bardziej jest on nieregularny i niesymetryczne, tym większe budzi podejrzenie co do potencjalnego złośliwego charakteru zmiany.

B – Borders. Polega na ocenie brzegów zmiany, ich kształtu i wyraźności odgraniczenia od skóry niezmienionej. Im bardziej są nieregularne, poszarpane i im mniej wyraźnie odgraniczone od otoczenia, tym większe ryzyko złośliwego charakteru ocenianej zmiany.

C – Colour. Ta cecha określa nie tylko samo zabarwienie zmiany, ale także regularność i równomierność rozmieszczenia barwnika w znamieniu. Im większa nierównomierność i nieregularność, tym większe prawdopodobieństwo potencjalnej złośliwości.

D – Diameter. W tym punkcie oceniana jest wielkość zmiany, ale także jej ewolucja i dynamika. Za podejrzane uważa się zmiany, których średnica przekracza 5mm oraz te, które charakteryzują się postępującym wzrostem.

E – Elevation. Ta cecha określa wypukłość ocenianej zmiany oraz jej powierzchnie. Im bardziej jest ona nieregularna i nierównomierna, tym większe potencjalne ryzyko złośliwego charakteru zmiany.

Oczywiście należy podkreślić, że ocena dermatoskopowa nie upoważnia do ostatecznego rozpoznania charakteru danego znamienia. Jest bardzo pomocnym narzędziem, które pozwala ocenić pewne cechy wskazujące na łagodny lub złośliwy typ, a także ewentualne wskazania do usunięcia danej zmiany. Jedynie pełne badanie histopatologiczne upoważnia lekarza do postawienia stuprocentowego rozpoznania.

Dermatoskopia – U kogo jest wskazana?

Z uwagi na swoją bezinwazyjność oraz brak konieczności stosowania preparatów mogących wywierać jakiekolwiek działania niepożądane, nie stwierdza się przeciwwskazań do przeprowadzania tego badania. Jest ono wskazane u osób z tendencją do tworzenia się znamion, zwłaszcza w przypadku ich dużej ilości.

Każde znamię, które zaczyna nagle zwiększać swojej rozmiary lub też zmienia się jego charakter powinno zostać ocenione. Szczególną uwagę powinny zwracać zmiany barwnikowe pojawiające się nagle, zwłaszcza w dorosłym wieku. Ocenie dermatoskopem powinny być regularnie poddawane osoby w trakcie leczenia onkologicznego czerniaka niektórymi lekami, gdyż mogą one zwiększać ryzyko powstawania innych nowotworów skóry takich jak rak podstawnokomórkowy.

Badanie dermatoskopowe umożliwia dermatologowi wykrycie czerniaka oraz inne nowotwory skóry nawet w bardzo wczesnym stopniu zaawansowania, co niejednokrotnie pozwala na ocalenie życia.

Top