Poznań ul. Promienista 132
pon-pt: 11:00-19:00

Tłuszczaki

Tłuszczaki

Czym są i jak powstają tłuszczaki?

Tłuszczaki to nowotwory łagodne wywodzące się z tkanki tłuszczowej. Mają one charakter dobrze ograniczonego guza otoczonego torebką łącznotkankową, który jest wypełniony tkanką tłuszczową. Guzy te mają łagodny charakter, czyli nie mają zdolności naciekania poza torebkę łącznotkankową ani tworzenia przerzutów odległych. Nie stanowią wręcz zagrożenia dla zdrowia i życia.

Tłuszczaki lokalizują się najczęściej w obrębie tkanki podskórnej, ale mogą również występować w innych lokalizacjach takich jak narządy miąższowe typu wątroba. Mogą występować zarówno pojedynczo jak i w formie tłuszczaków mnogich. Zazwyczaj pojawiają się u osób po 40 roku życia. Pomimo, że nie są groźnym schorzeniem, poprzez wzrastanie mogą stanowić istotny defekt kosmetyczny.

Przyczyny powstawania tłuszczaków nie zostały jednoznacznie określone. Istnieje kilka teorii mogące tłumaczyć genezę tych nowotworów. Jedna z nich mówi o czynnikach genetycznych. Inna zaś przedstawia wersję, jakoby stany zapalne oraz cząsteczki wydzielane przez układ immunologiczny stymulują nadmierne podziały komórek tłuszczowych. Żadna z tych teorii nie została jednak potwierdzona.

Pomimo braku jednoznacznych informacji tłumaczących dlaczego powstają tłuszczaki, wyodrębniono pewne czynniki ryzyka, których występowanie sprzyja tworzeniu się łagodnych guzów tłuszczowych. Należą do nich przede wszystkim wiek pomiędzy 40 a 60 rokiem życia, przebyty przez pacjenta lub członka jego rodziny nowotwór złośliwy, nadwaga, miejsce po urazie, a także obecność pewnych schorzeń, które same w sobie mogą predysponować do powstawania tłuszczaków. Należą do nich stosunkowo rzadkie zespoły chorobowe takie jak choroba Decruma, choroba Cowden, choroba Madelunga, czy zespół Gardnera.

Jakie są rodzaje tłuszczaków?

Tłuszczaki są guzami charakteryzującymi się różnorodną budową histopatologiczną. Na podstawie tych różnic wyróżniono kilka rodzajów tłuszczaków, z których najpopularniejsze przedstawiono poniżej:

Naczyniakotłuszczak – jest to guz tłuszczowy, w obrębie którego występuje duża ilość naczyń krwionośnych.

Zimowiak – jest to bardzo rzadko spotykany rodzaj tłuszczaka, występujący głównie
u niemowląt.

Tłuszczak – bardzo dobrze odgraniczony guz, ubogonaczyniowy, pojedynczy.

Lipoblastoma – jest to rodzaj tłuszczaka występujący przede wszystkim u małych dzieci oraz niemowląt. Pomimo swojego łagodnego charakteru, wymaga różnicowania
z tłuszczakomięsakiem, który z kolei jest bardzo złośliwym nowotworem.

Mięśniakotłuszczak – łagodny, dobrze odgraniczony guz, zbudowany z tkanki tłuszczowej oraz mięśniowej.

Myelolipoma – guz zbudowany z tkanki tłuszczowej oraz tkanki szpiku kostnego.

Tłuszczak z komórek wrzecionowatych, tłuszczak wielopostaciowy – zmiana posiadająca liczne komórki tłuszczowe oraz niewielką ilość drobnych naczyń krwionośnych.

Jak się objawiają tłuszczaki?

Podstawowym objawem tłuszczaka zlokalizowanego w tkance podskórnej jest obecność dobrze wyczuwalnego, miękkiego, niebolesnego guza. Zmiana jest ruchoma zarówno względem skóry, jak i podłoża. Pod wpływem ucisku na chwilę ulega odkształceniu. Charakteryzuje się powolnym wzrostem, mogąc osiągać rozmiary nawet do kilkunastu kilometrów oraz wagę do kilku kilogramów.

Oczywiście do takich sytuacji dochodzi w przypadku braku odpowiedniego leczenia. Zazwyczaj nie towarzyszą jej objawy ogólne takie jak gorączka, ból, poty nocne czy ubytek masy ciała. Dużo bardziej skomplikowana jest symptomatologia tłuszczaków występujących narządowo. W zależności od lokalizacji mogą występować takie objawy jak niedokrwistość, nadciśnienie tętnicze, żółtaczka, upośledzenie funkcjonowania nerek, zaburzenia krzepnięcia, obrzęki obwodowe, zaburzenia oddychania
i inne.

Bardzo ważne jest, aby zauważając zmianę budzącą podejrzenie tłuszczaka skonsultować się z lekarzem. W znakomitej większości przypadków rozpoznanie możliwe jest do postawienia na podstawie obrazu klinicznego. W przypadkach wątpliwych wykonuje się przezskórne USG zmiany, a w sytuacji dalszych wątpliwości pobiera się biopsję chirurgiczną i ostateczną diagnozę stawia się na podstawie badania histopatologicznego.

Jak się leczy tłuszczaki?

Podstawową metodą leczenia tłuszczaków jest zabieg chirurgiczny. W przypadku pojedynczego tłuszczaka jest on wykonywany w znieczuleniu miejscowym, w przypadku tłuszczaków mnogich konieczne jest zastosowanie leczenia ogólnego. Zabieg polega na nacięciu tkanek i usunięciu guza wraz z torebką łącznotkankową, a następnie zaszyciu rany. Usunięty guz obowiązkowo poddawany jest badaniu histopatologicznemu mającemu na celu ustalenie z całą pewnością rozpoznania, co umożliwia zakończenie procesu leczenia tego schorzenia.

Innym sposobem leczenia tłuszczaków jest ostrzykiwanie zmiany steroidami. Leki podawane są w zastrzykach bezpośrednio do guza, powodując stopniowe zmniejszanie jego rozmiarów. Metoda ta ma jednak dwie podstawowe wady. Po pierwsze nie daje możliwości całkowitego usunięcia tłuszczaka, a jedynie zmniejsza jego rozmiary. Po drugie nie ma możliwości wykonania badania histopatologicznego.

Jednakże również współczesna medycyna estetyczna daje możliwości raczenia sobie z tym schorzeniem. Metodą proponowaną przez tę dziedzinę medycyny jest liposukcja specjalną głowicą. Zalecana jest szczególnie u osób posiadających mnogie, wieloguzkowe zmiany, a na przykład istnieją u nich przeciwwskazania do znieczulenia ogólnego. W czasie zabiegu lekarz umieszcza niewielkich rozmiarów sondę w okolicy tłuszczaka. Zadaniem sondy jest odessanie tkanki tłuszczowej z wnętrza guza. Następnie specjalnymi kleszczykami usuwa się torebkę łącznotkankową opróżnioną z tłuszczu. Dodatkową zaletą tej metody jest to, iż nie pozostawia ona blizn.

Czy są sposoby zapobiegania powstawaniu tłuszczaków?

Tak naprawdę, biorąc pod uwagę potencjalne mechanizmy powstawania tłuszczaków oraz czynniki ryzyka ich wystąpienia, praktycznie nie ma możliwości profilaktyki pojawienia się tłuszczaków. Jedyny czynnik ryzyka, któremu możemy przeciwdziałać to unikanie urazów. Dlatego bardzo ważna jest samoświadomość i obserwacja własnego ciała tak, aby
w przypadku zaobserwowania podejrzanych zmian jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Jest to o tyle istotne, że sami nie jesteśmy w stanie określić, czy mamy do czynienia z łagodnym tłuszczakiem, czy może z tłuszczakomięsakiem, który jest nowotworem o wysokim stopniu złośliwości.