Poznań ul. Promienista 132
pon-pt: 11:00-19:00

Obrzezanie


Obrzezanie jest zabieg polegający na usunięciu napletka chroniącego żołądź członka – zewnętrznych narządów płciowych mężczyzny (penis).

Najczęściej przeprowadza się go z powodów religijnych, czasami z przyczyn medycznych, którymi jest, np. stulejka, załupek lub nowotwór.

obrzezanie

Obrzezanie

Czym jest obrzezanie?

Obrzezanie zwane inaczej cyrkumcyzją jest zabiegiem polegającym na usunięciu napletka bądź jego części. Funkcją napletka jest ochrona żołędzi prącia przed czynnikami zewnętrznymi, a szczególnie oddziaływaniem bodźców mechanicznych. Istnieją dwie główne grupy wskazań do przeprowadzenia zabiegu obrzezania.

Pierwszą z nich stanowią wskazania medyczne. Drugą zaś grupą są przyczyny rytualne rozumiane zarówno jako element kultu religijnego, czego przykładem jest judaizm czy islam, ale także jako element inicjacji dorosłości w niektórych kulturach i obrzędach plemiennych.

Obrzezanie z powodów religijnych i kulturowych

Cyrkumcyzja z przyczyn religijnych, jak to się spotyka w religii judaistycznej czy też muzułmańskiej, jest istotnym aktem rytualnym. Swoimi korzeniami sięga czasów Starożytnego Egiptu. Stanowi ono swego rodzaju akt oczyszczenia ciała i ducha. Poprzez oczyszczenie duchowe rozumie się tutaj działanie obniżające intensywność popędu seksualnego, tożsamego z nieczystością. Ponadto obrzezanie miało za zadanie uniemożliwienie, bądź przynajmniej utrudnienie masturbacji.

Uważa się, że bezpośrednim podłożem zabiegu obrzezania było najprawdopodobniej bardzo radykalne postępowanie, mające na celu utrzymywania higieny w obrębie zewnętrznych narządów płciowych (penis). Uważano bowiem, iż napletek wytwarza swoistą kieszeń będącą idealnym miejscem do gromadzenia się zanieczyszczeń, co z kolei stwarza idealne warunki do powstawania zakażeń układu moczowo-płciowego.

Obrzezanie z powodów religijnych bądź rytualnych jest kultywowane również w innych społecznościach niż Żydowska czy Muzułmańska. Jest to praktyka znana między innymi wśród plemion afrykańskich, ludów Ameryki Południowej, Borneo, Jawy, Nowej Gwinei, Australii, Papui Nowej Gwinei oraz wielu innych. Bardzo często jest ono elementem obrzędów plemiennych, podczas których chłopiec staje się mężczyzną.

W niektórych społecznościach powszechną praktyką jest również obrzezanie kobiet. Zabieg ten ma różny zakres i może obejmować od usunięcia łechtaczki, po usunięcie warg sromowych mniejszych a nawet większych. Zabieg żeńskiego obrzezania jest zabiegiem powodującym znaczne okaleczenia.

Przeprowadzany jest niejednokrotnie w bardzo złych warunkach sanitarnych, czego efektem jest wysoki odsetek powikłań infekcyjnych. Żeńskie obrzezanie jest tematem bardzo kontrowersyjnym, powodującym wiele sprzeciwów i protestów organizacji zajmujących się przestrzeganiem praw człowieka.

Obrzezanie z przyczyn medycznych

Wskazania medyczne do przeprowadzenia obrzezania są mocno ograniczone. Najczęstszym i najbardziej powszechnym wskazaniem do przeprowadzenia zabiegu obrzezania jest stulejka. Jest to schorzenie polegające na zwężeniu ujścia napletka, które utrudnia bądź też całkowicie uniemożliwia jego odprowadzenie i odsłonięcie żołędzi prącia. Niemożność ta występuje zarówno w spoczynku, jak również podczas erekcji prącia.

Łacińska nazwa stulejki brzmiąca phimosis pochodzi od greckiego słowa oznaczającego kaganiec. Stulejką określany również jest stan, gdy istnieje możliwość odprowadzenia napletka aż do rowka zażołędnego, natomiast powoduje to dyskomfort, a nawet ból. Bardzo istotne jest by pamiętać, że używanie pojęcia stulejki jako stanu patologicznego jest zasadne dopiero od pewnego wieku.

Wynika to z faktu, że u noworodków, niemowląt oraz chłopców do trzeciego roku życia nie ma możliwości odprowadzenia napletka do rowka zażołędnego, natomiast jest to stan całkowicie fizjologiczny i nie wymaga korekcji. Jednakże utrzymywanie się tego stanu powyżej trzeciego roku życia wymaga interwencji, ponieważ zaniedbana stulejka może doprowadzić do różnych dysfunkcji seksualnych w życiu dorosłym.

Stulejka u dorosłych pacjentów również nie zawsze stanowi wskazanie do obrzezania, ponieważ w pierwszej kolejności zawsze należy rozważyć zwykłe poszerzenie ujścia napletka. Bezwzględne wskazanie do obrzezania jako metody leczenia operacyjnego stulejki jest w zasadzie ograniczone do sytuacji, kiedy dochodzi do przewlekłych stanów zapalnych związanych ze stulejką.

Innym, aczkolwiek bardzo rzadkim wskazaniem do przeprowadzenia zabiegu obrzezania są wrodzone nieprawidłowości w budowie napletka, takie jak na przykład zbyt długi napletek. O ile w wieku dziecięcym, a zwłaszcza wczesnodziecięcym długi i lejkowaty napletek jest fizjologią, o tyle w życiu dorosłym jest już stanem patologicznym wymagającym leczenia chirurgicznego, ponieważ może doprowadzać do powstawania przewlekających się stanów zapalnych, czego rezultatem w skrajnych przypadkach może być nawet wystąpienie nowotworu członka.

Obrzezanie a choroby

Ciekawostką jest fakt, iż jakiś czas temu w Afryce przeprowadzono trzy badania kliniczne na łącznej grupie 11 tysięcy heteroseksualnych mężczyzn, które dotyczyły wpływu obrzezania na ryzyko zakażenia wirusem HIV. Co ciekawe, okazało się, że u mężczyzn poddanych obrzezaniu, ryzyko zakażenia wirusem HIV w ciągu roku od zabiegu zmniejszyło się o około połowę.

Obserwację tę tłumaczy się całkowitą zmianą flory bakteryjnej występującej na penisie, a w szczególności praktycznie całkowite zniknięcie bakterii beztlenowych odpowiadających za powstawanie przewlekłego stanu zapalnego. Zmniejszanie ryzyka stanu zapalnego powoduje zmniejszenie migracji komórek układu odpornościowego do żołędzi członka, zmniejszając ich narażenie na wniknięcie wirusa.

Technika przeprowadzania zabiegu obrzezania

Istnieją różne techniki i style przeprowadzenia zabiegu obrzezania. Historycznie u Żydów dokonywano usunięcia jedynie końcówki napletka. Obecnie preferuje się totalne lub subtotalne jego usunięcie. Z radykalnym obrzezaniem mamy do czynienia, kiedy zostanie usunięta zarówno zewnętrzna jak i wewnętrzna warstwa napletka, a żołądź jest całkowicie odsłonięta. Zabieg jest wykonywany w gabinecie chirurgicznym.

Generalnie rozróżnia się cztery podstawowe style obrzezania w oparciu o dwa kryteria rozgraniczające, którymi są miejsce nacięcia oraz stopień napięcia pozostałej skóry. Kryterium miejsca nacięcia pozwala wyróżnić obrzezanie niskie, gdy blizna położona jest w pobliżu żołędzi, oraz wysokie, gdy cięcie przeprowadzone jest w oddaleniu od żołędzi.

Co istotne, przy niskim obrzezaniu wewnętrzna warstwa napletka zostaje praktycznie całkowicie usunięta. Z kolei w zależności od ilości wyciętej skóry, a co za tym idzie stopnia napięcia tej pozostałej wyróżnia się obrzezanie luźne, bądź ciasne, w którym skóra nawet w czasie erekcji pozostaje nieruchoma. Połączenie powyższych kryteriów w różnych konfiguracjach daje cztery różne style obrzezania.

W niektórych klasyfikacjach dodatkowym kryterium stanowi ewentualne usunięcie wędzidełka. Preferowane style obrzezania są różne w różnych częściach świata. Zróżnicowana jest również technika – zabieg może być przeprowadzony zarówno przy użyciu zwykłego skalpela, jak i specjalnych urządzeń pomocniczych czy klamer uciskowych blokujących dopływ krwi do napletka, powodując jego obumarcie i samoczynne odpadnięcie.

Po zabiegu

Po przeprowadzonej procedurze lekarz zabezpiecza penisa opatrunkiem, który powinien być zmieniony po dobie, i następnie powinien być regularnie zmieniany. Przez kilka pierwszych tygodni po zabiegu należy utrzymywać penisa w pozycji „do góry”, na przykład poprzez przyklejenie plastrem do brzucha. Jest to o tyle istotne, że znacznie ułatwia proces gojenia się, a przede wszystkim wycofywanie się obrzęku z penisa.

Należy również stosować maści i żele o działaniu przeciwbólowym, a także antybiotyki. Istotne jest, by przez pierwsze dwa tygodnie po zabiegu obchodzić się z penisem bardzo delikatnie. Wynika to z faktu, że może występować przeczulica w obrębie żołędzi, wynikająca z braku wcześniejszego bezpośredniego narażenia na bodźce mechaniczne.