Poznań ul. Promienista 132/1
pon-pt: 11:00-19:00

Zwyrodnienie plamki żółtej


Zwyrodnienie plamki żółtej – najczęstszy powód utraty lub osłabienia wzroku u osób starszych

zwyrodnienie plamki żółtej

Zwyrodnienie plamki żółtej

Czym jest zwyrodnienie plamki żółtej?

Zwyrodnienie plamki żółtej zwane inaczej AMD lub starcze zwyrodnienie plamki żółtej to przewlekła, postępująca choroba gałki ocznej. Występuje zazwyczaj u osób po 50 roku życia. Choroba ta powoduje do nieodwracalnego uszkodzenia siatkówki, a w szczególności plamki żółtej stanowiącej jej centralną część.

Jest to jedna z najpowszechniejszych przyczyn upośledzenia i utraty widzenia centralnego. W ostatnich latach obserwuje się zwiększenie częstości występowania AMD, co tłumaczy się zwiększaniem się średniej długości życia.

Jak powstaje i skąd się bierze zwyrodnienie plamki żółtej?

Istotą zwyrodnienia plamki żółtej jest tworzenie się patologicznych naczyń krwionośnych w obrębie błony naczyniowej oka. W związku z tym dochodzi do odpływu takich składników morfotycznych krwi jak krwinki białe, czerwone i płytkowe z fizjologicznych naczyń do tych nowopowstałych.

Rezultatem powyższych procesów jest wytwarzanie się stanu zapalnego, oraz powstawanie tak zwanych druz, czyli bezpostaciowych złogów białkowo-tłuszczowych. Gdy osiągają one duże rozmiary, a ich ilość jest duża, powodują degenerację komórek nabłonka barwnikowego siatkówki, co z kolei prowadzi do stopniowej utraty wzroku.

Jak dotąd nie wyodrębniono bezpośredniej przyczyny rozwoju tej choroby, jednakże wytypowano pewne czynniki, które mogą zwiększać ryzyko zachorowania. Pierwszym z nich są oczywiście predyspozycje genetyczne. Istnieje wiele badań, których wyniki jednoznacznie wskazują na zwiększone ryzyko rozwoju AMD u osób, u których w rodzinie obserwowano już to schorzenie.

Jednakże jak dotąd nie udało się wyodrębnić konkretnych genów odpowiadających za powstawanie zwyrodnienia plamki żółtej. Drugim czynnikiem ryzyka jest wiek. Choroba pojawia się zazwyczaj po 50 roku życia, chociaż opisywano przypadki AMD w młodszym wieku. Istnieją badania pokazujące zwiększoną tendencję do występowania zwyrodnienia plamki żółtej u kobiet rasy białej z niebieskim zabarwieniem tęczówek.

Ryzyko jest również zwiększone u osób borykających się z nadwzrocznością, a także chorobami układu sercowo-naczyniowego. Nie bez znaczenia okazuje się również intensywne, przewlekłe narażenie na światło o dużej intensywności, a także dieta uboga w substancje o działaniu przeciwutlenającym.

Jakie są postaci zwyrodnienia plamki żółtej?

Istnieją dwie zasadnicze postaci zwyrodnienia plamki żółtej. Pierwszą z nich jest postać sucha, zwana także postacią zaniku geograficznego, bądź też postacią druzów. Obserwuje się ją w znaczącej większości przypadków. Ma ona przebieg postępujący i zazwyczaj znacznie łagodniejszy. Jej istotą jest stopniowa degeneracja komórek nabłonka barwnikowego siatkówki na skutek powstających w sposób postępujący złogów białkowo-lipidowych zwanych druzami.

W rezultacie tego procesu dochodzi do punktowego zaniku czopków i pręcików będących bezpośrednimi receptorami dla bodźców wzrokowych, a w efekcie do ich całkowitej degradacji. Powoduje to stopniowe pogarszanie się ostrości wzroku, upośledzenie widzenia przy gorszym oświetleniu, a także ograniczenie pola widzenia.

Jednakże ten stopniowy przebieg jest bardzo podstępny, gdyż z uwagi na zdolność do chwilowej fiksacji wzroku, wyżej opisane patologie mogą nie zostać wykazane w badaniu okulistycznym. Taki stan rzeczy może utrzymywać się nawet przez kilka pierwszych lat przebiegu choroby.

Druga postać zwyrodnienia plamki żółtej to postać wysiękowa bądź też mokra. Może ona występować również u osób młodszych. Jest ona zdecydowanie rzadsza od postaci suchej, jednakże odpowiada za ponad 90% przypadków utraty wzroku. Istotą jej przebiegu jest nadmierne powstawanie dużej ilości patologicznych naczyń krwionośnych.

Naczynia te wrastają w siatkówkę i przerastają ją. Ich przebieg jest mocno kręty, a ściany nieszczelne, co sprzyja powstawaniu punktowych wylewów, a także krwotoków do siatkówki. Powodują one punktowe uszkodzenia i degenerację siatkówki, a w skrajnych przypadkach nawet jej całkowite rozwarstwienie wiążące się z utratą wzroku. Przebieg wysiękowej postaci zwyrodnienia plamki żółtej jest dużo szybszy i dużo bardziej agresywny w porównaniu do postaci suchej.

Może się również zdarzyć, iż postać sucha transformuje się do postaci wysiękowej. Towarzyszy temu zazwyczaj znaczne nasilenie objawów i zwiększenie agresywności przebiegu choroby.

Jak objawia się zwyrodnienie plamki żółtej?

Zwyrodnienie plamki żółtej ma bardzo podstępny przebieg, i w początkowej fazie jego objawy są bardzo niespecyficzne oraz ciężkie do wychwycenia. Pierwszym objawem rozwoju AMD jest zazwyczaj szeroko pojęte upośledzenie widzenia zarówno w zakresie jego ostrości jak i pojawiania się różnego rodzaju fenomenów wzrokowych.

Utrudnione staje się pisanie i czytanie. Widziane przedmioty czy znaki ulegają zniekształceniu. Z czasem pojawia się zaciemnienie centralnego pola widzenia, zwane mroczkiem centralnym. Wraz z postępem choroby dochodzi do stopniowego powiększania się jego średnicy, co powoduje coraz większe upośledzenie widzenia, aż w końcu jego całkowitą utratę. Choroba zazwyczaj występuje obuocznie, aczkolwiek jej nasilenie jest nierównomierne.

Poza objawami związanymi bezpośrednio z degeneracją siatkówki, zauważono tendencję do częstszego występowania chorób takich jak udar mózgu, krwotok śródmózgowy oraz choroba niedokrwienna serca u pacjentów zmagających się ze zwyrodnieniem plamki żółtej.

Jak się diagnozuje zwyrodnienie plamki żółtej?

Podstawą rozpoznania zwyrodnienia plamki żółtej jest pełne badanie okulistyczne przez okulistę z uwzględnieniem wszystkich jego składowych (badanie pola widzenia, badanie ostrości wzroku, badanie dna oka, pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego). Bardzo często konieczne jest jego uzupełnienie o badanie poczucia kontrastu. W dalszej kolejności wykonywana jest tomografia oka, która umożliwia dokładne zmierzenie rozmiarów patologii.

Dodatkowo, w postaci wysiękowej zwyrodnienia plamki żółtej, bardzo pomocne okazuje się wykonanie scyntygrafii umożliwiającej dokładne zobrazowanie patologicznych naczyń krwionośnych uszkadzających siatkówkę.

Jak się leczy zwyrodnienie plamki żółtej?

Podstawą radzenia sobie ze zwyrodnieniem plamki żółtej są wszelkie działania prewencyjne, mające na celu zapobieganie rozwojowi choroby. Należą do nich przede wszystkim prowadzenie zdrowego trybu życia, zdrowa dieta bogata w przeciwutleniacze, a także aktywność fizyczna.

Szczególnie podkreślana jest waga substancji przeciwutleniających, gdyż nie tylko zmniejszają one ryzyko rozwoju choroby, ale także mogą zapobiegać transformacji z postaci suchej w postać wysiękową.

Podstawowe metody terapeutyczne obejmują przede wszystkim postępowanie zabiegowe, takie jak laseroterapia, koagulacja termiczna, czy termoterapia przezźreniczna. Duże nadzieje wiąże się z przeszczepianiem komórek nabłonka barwnikowego, jednakże dotyczy to jedynie postaci suchej.

Alternatywną metodą jest zastosowanie bewacizumabu, czyli przeciwciała skierowanemu przeciwko czynnikowi wzrostu śródbłonka naczyń. Jego działanie polega na hamowanie powstawania patologicznych naczyń krwionośnych. Bewacizumab jest podawany w zastrzyku podawanym do oka (do ciała szklistego), bądź okołotwardówkowo.

Zwyrodnienie plamki żółtej

5/5 - (7 votes)

Popularne zabiegi

+48 571 323 530