Bruksizm, czy zgrzytanie zębami jest niebezpieczne?

lek. med. Włodzimierz Rosiński

Specjalista chirurg z wieloletnim stażem, certyfikowany lekarz medycyny estetycznej. Uczestnik licznych kongresów i szkoleń.

Trener technik Aptos, blefaroplastyki, liposukcji, zabiegów medycyny estetycznej – poleca laser tulowy. Ulubiony zabieg to plastyka powiek.

Członek Polskiego Towarzystwa Medycyny Estetycznej i Anti-Ageing, FUE Europe.

Bruksizm, czy zgrzytanie zębami jest niebezpieczne?

Artykuł opisuje bruksizm, czyli nawykowe zgrzytanie zębami, które może prowadzić do poważnych uszkodzeń zębów i stawów skroniowo-żuchwowych. Tekst wyjaśnia przyczyny, objawy oraz możliwe konsekwencje nieleczenia bruksizmu, podkreślając konieczność terapii, m.in. z użyciem szyn odciążających, toksyny botulinowej oraz metody ORA. Celem jest uświadomienie zagrożeń związanych z bruksizmem i promocja kompleksowego leczenia.

Wiele osób podświadomie zaciska szczęki i zgrzyta zębami, szczególnie podczas snu. Jednak niewielu ludzi ma świadomość tego, że może to świadczyć o chorobie, wymagającej specjalistycznego leczenia.

Najczęstsze objawy bruksizmu to podświadome zgrzytanie zębami, starcie szkliwa z zębów oraz bóle głowy.

Bruksizm, czy zgrzytanie zębami jest niebezpieczne?

Bruksizm to medyczne określenie patologicznego tarcia zębami żuchwy o zęby szczęki. Choroba ta zaliczana jest do parasomnii i może doprowadzić do wielu niebezpiecznych zmian:

• starcia koron zębowych,
• poważnych uszkodzeń zgryzu,
• pękania szkliwa,
• rozchwiania zębów (a w efekcie ich wypadania),
• zmian zapalnych i zwyrodnieniowych stawów skroniowo-żuchwowych,
• przewlekłych bólów głowy.

Czym grozi nawykowe zgrzytanie zębami?

Przyczyny bruksizmu nie są jasne, lekarze jednak wyróżniają kilka czynników, mogących prowadzić do pojawiania się tego zaburzenia:

• wady zgryzu,
• wady stawu skroniowo-żuchwowego,
• przewlekły stres,
• nadmierna wrażliwość na stres,
• nawykowe żucie gumy lub gryzienie jednostronne,
• źle wyprofilowane wypełnienia zębów,
• wadliwe ukształtowanie powierzchni protez, koron lub mostków.

Objawami bruksizmu mogą być:

• bóle głowy,
• zgrzytanie zębami w nocy,
• ścieranie zębów,
• bóle ucha i zaburzenia słuchu,
• zaburzenia snu,
• bóle karku lub kręgosłupa,
• zaburzenia w produkcji śliny,
• bóle mięśni twarzy,
• wzrost napięcia mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego,
• widoczne przy badaniu stomatologicznym starcia zębów,
• zaniki przyzębia, obnażanie korzeni,
• krwawienie dziąseł podczas mycia zębów.

Nawykowe zgrzytanie zębami to zaburzenie trudne do zdiagnozowania, jego symptomy często są mylone z objawami wielu różnych chorób. Pacjentom ciężko jest samodzielnie zorientować się, do jakiego specjalisty powinni się udać, więc niejednokrotnie podejmują badania w kierunku innych dolegliwości, zanim trafią do stomatologa.

Czy ten nawyk można leczyć?

Stan ten nie tylko można, ale także należy leczyć, aby zapobiec wystąpieniu poważniejszych, szkodliwych dla zdrowia zmian, przedstawimy metody leczenia bruksizmu.

Leczenie bruksizmu jest jednak trudne. Podstawowa metoda terapii to stosowanie tzw. szyn odciążających, które protetyk dobiera indywidualnie do potrzeb pacjenta. Czasem, w przypadkach, gdy istnieje podejrzenie bruksizmu na tle nerwowym, dodatkowo stosuje się również psychoterapię i leki uspokajające.

Jedną z metod na leczenie bruksizmu jest toksyna botulinowa . Po podaniu toksyna botulinowej xu zgrzytanie zębami ustępuje, zmniejsza się nieświadome zaciskanie zębów oraz ustępuje nadwrażliwość zębów.

Najnowszą formą terapii bruksizmu jest tzw. metoda ORA, służąca również do korekty wad postawy, usuwania negatywnych skutków stresu oraz wszelkiego rodzaju napięć mięśniowych. Sposób ten łączy używanie specjalnego aparatu ortodontycznego z indywidualnie opracowywanymi ćwiczeniami fizycznymi.

W efekcie ORA doprowadza do zmiany położenia głów stawu skroniowo-żuchwowego, poprawy jego fizjologicznej równowagi oraz mechanicznej relaksacji mięśni twarzy.

Walka z bruksizmem to wieloetapowe zadanie dla lekarzy różnych specjalności: stomatologów, protetyków, ortodontów, a także terapeutów manualnych, neurologów i psychologów.

Poszukiwanie przyczyn zaburzeń nie zawsze jest proste i czasem trwa dość długo, warto jednak zadbać o odpowiednie badania i terapię, gdyż nieleczony nawyk zgrzytania zębami może prowadzić do powikłań – napięcie mięśniowe z czasem przenosi się z mięśni twarzy na kręgosłup, nawet ku stawowi skokowemu, a bolesne dolegliwości rozszerzają swój zasięg o kolejne obszary.

Czy zgrzytanie zębami jest niebezpieczne?

Czy zdarza Ci się budzić z obolałą szczęką, napiętym karkiem lub uporczywym bólem głowy? A może Twój partner skarży się, że w nocy zgrzytasz zębami? Jeśli te scenariusze brzmią znajomo, możesz nieświadomie zmagać się z bruksizmem. To dolegliwość, która dotyka coraz więcej osób, często pozostając niezdiagnozowana, aż do momentu pojawienia się poważniejszych powikłań. Czym dokładnie jest bruksizm, skąd się bierze i, co najważniejsze, jak sobie z nim radzić? Zapraszamy do lektury.

Czym jest bruksizm? Nieświadomy nawyk o poważnych konsekwencjach

Bruksizm to medyczne określenie na mimowolną, nadmierną aktywność mięśni żwaczy, która objawia się zaciskaniem szczęki i zgrzytaniem zębami. Chociaż kojarzy się głównie z nocą (bruksizm nocny), może występować również w ciągu dnia (bruksizm dzienny), często jako nieświadoma reakcja na stres lub wysiłek. To zaburzenie ruchowe, które nieleczone, może prowadzić do szeregu problemów zdrowotnych, wykraczających daleko poza jamę ustną.

Jak rozpoznać bruksizm? Subtelne i oczywiste sygnały

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że zaciska zęby, ponieważ dzieje się to poza ich świadomością, zwłaszcza podczas snu. Istnieje jednak kilka charakterystycznych objawów, które powinny zapalić czerwoną lampkę.

Najczęstsze objawy bruksizmu to:

• Bóle głowy: Szczególnie poranne, zlokalizowane w okolicy skroni.
• Ból i napięcie mięśni: Dyskomfort w mięśniach twarzy, karku, szyi, a nawet ramion.
• Problemy z zębami: Ścieranie się szkliwa, pęknięcia, ukruszenia, a także nadwrażliwość zębów na zimno i ciepło.
• Dolegliwości w stawie skroniowo-żuchwowym: Charakterystyczne „trzaski” lub przeskakiwanie w stawie podczas otwierania ust, ból, a nawet ograniczenie jego ruchomości.
• Szumy uszne i uczucie „pełności” w uszach.
• Przerost mięśni żwaczy: Z czasem twarz może nabrać bardziej „kwadratowego” kształtu.

Jeśli zauważasz u siebie którykolwiek z tych symptomów, warto skonsultować się ze specjalistą. Często to właśnie stomatolog jako pierwszy dostrzega charakterystyczne starcie zębów podczas rutynowej kontroli.

Dlaczego zgrzytasz zębami? Główne przyczyny bruksizmu

Podłoże bruksizmu jest złożone i wieloczynnikowe. Rzadko kiedy można wskazać jedną, konkretną przyczynę. Zazwyczaj jest to kombinacja kilku czynników.

• Stres i czynniki psychologiczne: To jeden z najczęstszych winowajców. Przewlekły stres, niepokój, tłumione emocje, a nawet depresja, znajdują ujście w postaci fizycznego napięcia mięśniowego. Zaciskanie szczęk staje się nieświadomym sposobem na rozładowanie wewnętrznego napięcia.
• Wady zgryzu i problemy stomatologiczne: Nieprawidłowo ułożone zęby, źle dopasowane wypełnienia, korony czy mosty mogą zaburzać naturalną pracę układu żucia i prowokować nadmierne napięcie mięśni.
• Styl życia: Nadużywanie alkoholu, palenie papierosów oraz spożywanie dużej ilości kofeiny mogą nasilać objawy bruksizmu.
• Inne czynniki: Do przyczyn zalicza się także predyspozycje genetyczne, zaburzenia snu (np. bezdech senny) czy niektóre schorzenia neurologiczne.

Skuteczne leczenie bruksizmu – jak odzyskać komfort?

Leczenie bruksizmu wymaga indywidualnego podejścia i często współpracy kilku specjalistów – stomatologa, fizjoterapeuty, a czasem także psychologa. Celem jest nie tylko ochrona zębów, ale przede wszystkim dotarcie do źródła problemu.

Oto najskuteczniejsze metody:

1. Szyna relaksacyjna: To spersonalizowana, przezroczysta nakładka na zęby, noszona najczęściej w nocy. Szyna chroni zęby przed ścieraniem i pękaniem, a także pomaga zredukować napięcie w mięśniach i stawach skroniowo-żuchwowych.
2. Fizjoterapia stomatologiczna: Specjalista za pomocą terapii manualnej, masaży i odpowiednich ćwiczeń pomaga rozluźnić nadmiernie napięte mięśnie żucia, karku i szyi, przywracając ich prawidłową funkcję.
3. Toksyna botulinowa (Botoks): W zaawansowanych przypadkach, gdy przerost mięśni żwaczy jest znaczny, stosuje się iniekcje z toksyny botulinowej. Zabieg ten osłabia siłę mięśni, redukując ich zdolność do silnego zaciskania, co przynosi ulgę w bólu i chroni zęby.
4. Terapie relaksacyjne i zarządzanie stresem: Ponieważ stres jest głównym motorem napędowym bruksizmu, kluczowe staje się wdrożenie technik relaksacyjnych, takich jak medytacja, joga, ćwiczenia oddechowe czy psychoterapia.

Nie lekceważ problemu – konsekwencje nieleczonego bruksizmu

Zgrzytanie zębami to nie tylko irytujący nawyk. Nieleczony bruksizm może prowadzić do poważnych i kosztownych konsekwencji, takich jak trwałe uszkodzenie zębów, przewlekłe bóle głowy, migreny, a także zaawansowane dysfunkcje stawu skroniowo-żuchwowego.

Jeśli podejrzewasz u siebie bruksizm, nie zwlekaj. Umów się na wizytę kontrolną u stomatologa lub skonsultuj się z fizjoterapeutą stomatologicznym. Podjęcie odpowiednich kroków pozwoli Ci nie tylko ochronić uśmiech, ale przede wszystkim odzyskać komfort życia bez bólu.

Przeczytaj także:

• Masaż klasyczny
• dr Magdalena Wawrzyniak – Hojczyk
• Jak się pozbyć tłuszczu z brzucha
• Zabiegi na skórę