Poznań ul. Promienista 132/1
pon-pt: 11:00-19:00

Astygmatyzm


Astygmatyzm

Astygmatyzm

Czym jest astygmatyzm?

Astygmatyzm, zwany także niezbornością rogówkową, jest wadą wzroku polegającą na zniekształceniu widzianego obrazu na skutek asymetrii rogówki oka. Wskutek tej wady budowy narządu wzroku, układ optyczny nie jest w stanie utworzyć punktowego obrazu na siatkówce, co wynika z różnic mocy dla różnych przekrojów. Jest to rezultatem różnic w promieniach poszczególnych krzywizn rogówki, która staje się nieregularna w kształcie, czego efektem jest niemożność uzyskania wyraźnego, ostrego obrazu.

Wada ta bardzo często jest powiązana z współistnieniem wad refrakcyjnych, takich jak krótkowzroczność i nadwzroczność. Może także występować w formie astygmatyzmu mieszanego, gdzie w jednej osi występuje krótkowzroczność, a w prostopadłej dalekowzroczność. Może on również występować jako stan fizjologiczny wtedy, gdy nie przekracza 0,5 dioptrii cylindrycznych.

Astygmatyzm bardzo często występuje w postaci wrodzonej. Szacunkowo rozpoznaje się go aż u połowy noworodków. Z wiekiem ten odsetek ulega zmniejszeniu.

Jakie są przyczyny astygmatyzmu?

Dokładna, jednoznaczna i bezpośrednia przyczyna powstawania astygmatyzmu jak dotąd nie została poznana. To co wiadomo, to, iż wada ta najprawdopodobniej jest dziedziczona. Może również powstawać na skutek urazu mechanicznego rogówki, a także jako rezultat występowania schorzenia zwanego stożkiem rogówki. W efekcie powyższych procesów dochodzi do sytuacji,
w której rogówka zamiast swojego regularnego, kulistego kształtu, zaczyna przypominać bardziej piłkę do rugby, bądź staje się całkowicie nieregularna.

Skutkiem tego jest zaburzenie skupiania promieni świetlnych tak, że nie skupiają się w jednym punkcie na siatkówce i nie tworzą wyraźnego obraz.

Jakie są rodzaje astygmatyzmu?

Istnieją różne kryteria podziału, a co za tym idzie różne rodzaje astygmatyzmu. Pierwszym z nich jest podział ze względu na moc astygmatyzmu. Wada do 1 dioptrii cylindrycznych jest określana jako astygmatyzm niski. Poziom pomiędzy 1 a 2 klasyfikuje się jako astygmatyzm wysoki, natomiast powyżej 2 to astygmatyzm bardzo wysoki.

Drugi podział obejmuje astygmatyzm ze względu na część oka, która jest jego bezpośrednią przyczyną. Rozpatrując to kryterium, najczęściej występuje astygmatyzm rogówkowy, stanowiący ok. 98% przypadków. Pozostałe 2% to astygmatyzm soczewkowy oraz mieszany.

Kolejnym kryterium podziału jest kąt przecinania się względem siebie tych przekrojów układu optycznego oka, gdzie moc optyczna jest największa oraz najmniejsza. Jeżeli przecinają się one pod kątem prostym, mamy do czynienia z astygmatyzmem regularnym. W innym przypadku mówimy o astygmatyzmie nieregularnym. Dodatkowo, astygmatyzm regularny dzieli się na podrodzaje w zależności od tego, w której płaszczyźnie promienie świetlne załamują się pod większym kątem.

Wyróżniono więc astygmatyzm regularny prosty, gdzie obserwuje się większe załamanie światła w pionie, astygmatyzm regularny odwrócony, w którym większe załamanie światła występuje w poziomie, a także astygmatyzm regularny skośny, gdzie największe załamanie światła następuje pomiędzy tymi dwoma przekrojami.

Istnieje również klasyfikacja kliniczna astygmatyzmu uwzględniająca podział ze względu na położeniu ognisk w przekrojach głównych. W tej klasyfikacji wyróżnia się astygmatyzm krótkowzroczny zwykły, astygmatyzm krótkowzroczny złożony, astygmatyzm nadwzroczny zwykły, astygmatyzm nadwzroczny złożony oraz astygmatyzm mieszany.

Jak się objawia astygmatyzm?

Do podstawowych objawów astygmatyzmu należą zamazane widzenie, uczucie widzenia za mgłą, widzenie gwiazd jako plamek, widzenie linii prostych jako krzywych, niemożność jednoczasowego ostrego widzenia linii pionowych i poziomych, mylenie liter, obniżony poziom rozumienia czytanego tekstu.

Towarzyszą im często objawy wtórne będące wynikiem powyższych, takie jak napięcie w obrębie gałek ocznych, bóle oczu oraz głowy, tarcie i mrużenie oczu, łzawienie, swędzenie i pieczenie oczu, częstsze mruganie, zaburzenia w ustawianiu głowy, problemy z koncentracją czy zaburzenia poczucia przestrzeni.

Jak rozpoznać astygmatyzm?

Pomimo dużej częstości występowania, astygmatyzm często stanowi dużą trudność diagnostyczną z uwagi na fakt współwystępowania razem z krótkowzrocznością oraz nadwzrocznością. Dlatego też kluczowe jest, by badanie było przeprowadzone przez doświadczonego okulistę bądź optometrystę. Istnieją różne metody diagnostyki astygmatyzmu.

Wszystkie są bezbolesne i bezinwazyjne, a co za tym idzie – bezpieczne. Polegają one na obserwacji i ocenie oka przy pomocy specjalistycznych przyrządów. Mogą one być zarówno proste, jak keratoskop czy oftalmometr Jawala, jak i zaawansowane techniczne, jak wideokeratografia komputerowa.

Jak się leczy astygmatyzm?

Leczenie astygmatyzmu obejmuje zarówno postępowanie zachowawcze jak i zabiegowe. Postępowanie zachowawcze obejmuje stosowanie cylindrycznych soczewek okularowych bądź kontaktowych. W bardziej zaawansowanych przypadkach można zastosować leczenie inwazyjne, które polegać może na laseroterapii bądź postępowaniu chirurgicznym.

Astygmatyzm diagnozuje i leczy lekarz okulista.

5/5 - (7 votes)

Popularne zabiegi

+48 571 323 530